Frantzisko Garate Dohatsuaren labur-berri.

Frantzisko Garatek, bere haurtzaro eta gaztaroan, ikusi behar izan zuen nola jesuitak ekspultsatzen zituzten Loiolatik, lehenbizi 1868an, "iraultza aintzatsuak", Lehen Republika ekarri zuenak, eta, gero, 1870an, Azpeitiko eta Azkoitiko karlisten ausarkeriaren ondoren.

Horregatik, Garate Frantziskok, 1874an, Jesusen Lagundian sartu nahi izan zuenean, Poyanne (Frantzia) hirian sartu behar izan zuen, jesuita Kastila Probintziak, 1868an iraultzak ekspultsatuak, han bait zeukan 1869. urtetik bere nobiziatua. Handik bi urtera, Garate anaiak bere lehen erligio zinitzak Poyannen bertan egin zituen; handik irten zen 1877.go urrilaren 29an La Guardia'ko kolegioko gaisozain eta sakristau izatera. Han 1887.go agostuaren 15an bere azken zinitzak egin zituen.

Gero, 1888.go martxoaren azken aldera, Deustoko Unibertsidadera destinatu zuten; han Atezain eta Sakristau 41 urte baino gehiagon izango da, 1929.go irailaren 9an hil arte. Eginbehar hauek betetzean bere tratu finagatik seinalatu zen ("Finuras" anaia, deitzen zioten), jendea ondo hartzen eta ondo tratatzen zuelako, bere aiurri bake eta zentzuagatik, bere apaltasun, abnegazio eta Jainko gizonagatik. Eguneroko birtuteak bere bizi guzian eroe mailan ejertzituak.

Haren gorpua, lehenbizi Deustoko hilobian sartu zuten, baina, geroago, eleizbarrutiko epaimahiak eskuartu zuela, Deustoko Unibertsidadera aldatu zuten, eta, epaimahai horrek berak eta mediku peritu komisio batek aztertu ondoren, zingazko kutxa batean sartu zuten eta Unibertsidadeko herri kaperako zolan jarri.

Gasteizko barrutiko ohiko informazio prozesua bukatu ondoren, 1941.go otsailan Erromara bidali zuten prozesu hori. 1950.go otsailaren 26an, Pio XII.ak ateratako dekretu bategatik, hura dohatsutzeko kausa sartu zuten. Deustoko Unibertsidadea berritzeko lanek Garate Anaiaren gorpua tokiz aldatzera behartu zuen, eta, hala, herri Kaperatik Unuibertsidadeko atealde ondoan gertutako Kapera batera eraman zuten, 41 urtez zaitu zuen ate ondora.

Juan Pablo II.ak, 1982.go otsailaren 11an, Garate Anaiaren birtuteen eroe izakera solemne deklaratu zuen. Atributzen zitzaion mirariaren aprobazio dekretua 1985.go maiatzaren 9an eman zuten, eta, 1985.go urriaren 6an, Juan Pablo II.ak solemne dohatsu egin zuen.

Atariko aterpe txiki batean jarria dagoen oroitarri batek gogoratzen digun bezala, 1949an, Kontxita Aztiria eta Zabala Antxieta Andereinoak Errekarte baserria Jesusen Lagundiari eman zion. Baserria Lagundiari eman arte jendea bizi zen han eta bere lansoro eta abereak zituen, baina, Jesusen Lagundiak bere eskuetan hartu eta segituan, berritu egin zuen, Azkoitiko Joaquin de Irizar arkitektuak zuzentzen zuela. 1985an, ia Garate Anaia dohatsu egin bezperan, haren jaiotetxea ostera berritu zuten.